Jarðskjálftar á Íslandi
Ísland er eitt virkasta jarðfræðisvæði jarðar og þar mælast þúsundir jarðskjálfta á hverju ári. Flestir þeirra eru litlir og greinast aðeins á næma jarðskjálftamæla, en stærri skjálftar finnast af og til yfir stærri svæði landsins. Þessi stöðuga virkni er eðlileg afleiðing af sérstöðu Íslands á Mið-Atlantshafsryggnum, þar sem Norður-Ameríku- og Evrasíuflekarnir færast hægt og rólega í sundur.
Veðurstofa Íslands fylgist stöðugt með jarðskjálftavirkninni um allt land í gegnum viðamikið mælakerfi. Gögnin og athuganirnar hjálpa vísindamönnum að greina skjálftahrinur, vaka yfir eldstöðvakerfum og miðla tímanlegum upplýsingum um mikilvæga jarðskjálftaatburði.
Jarðskjálftavirkni í rauntíma
Jarðskjálftakortið og listinn yfir atburði á þessari síðu sýna nýjustu skráðu skjálftavirknina á Íslandi. Upplýsingarnar eru uppfærðar reglulega með opinberum vöktunargögnum, sem gerir notendum kleift að fylgjast með jarðskjálftavirkninni jafnóðum og hún gerist.
Skjálftahrinur og aukin skjálftavirkni geta breyst hratt, sérstaklega á eldstöðvasvæðum. Fyrir nýjustu opinberu upplýsingarnar, viðvaranir og vísindalegt mat skal ávallt vísa til Veðurstofu Íslands.
Stærð jarðskjálfta
Jarðskjálftar eru mældir á stærðarkvörðum sem lýsa því orkumagni sem losnar í skjálftanum.
- Stærð 0–2: Mælast yfirleitt aðeins á tæki.
- Stærð 2–3: Finnast stöku sinnum af fólki nálægt skjálftamiðjunni.
- Stærð 3–5: Finnast víða í nágrenninu og geta valdið vægum hristingi innandyra.
- Stærð 5–6: Öflugur hristingur sem getur valdið minniháttar skemmdum á mannvirkjum.
- Stærð 6+: Stórir jarðskjálftar sem geta valdið talsverðu tjóni, þótt þeir séu tiltölulega sjaldgæfir á Íslandi.
Af hverju eru svona margir jarðskjálftar á Íslandi?
Ísland liggur beint á mörkum Norður-Ameríku- og Evrasíuflekanna. Þar sem flekarnir færast í sundur um u.þ.b. 2 sentímetra á ári, byggist upp spenna í jarðskorpunni sem losnar á endanum í jarðskjálftum. Til viðbótar liggur Ísland yfir möttulstróki (heitum reit), þar sem kvika sem leitar upp á við stuðlar að tíðri eldvirkni og frekari aflögun jarðskorpunnar.
Flestir jarðskjálftar verða innan virku eldstöðva- og rekbeltanna í landinu, þar á meðal á/í:
- Reykjanesskaga
- Suðurlandsskjálftabeltinu
- Eldstöðvasvæðinu undir Vatnajökli
- Norðurgosbeltinu
Skjálftahrinur eru algengar á þessum svæðum og endurspegla oft kvikuhreyfingar eða tilfærslur meðfram misgengjum. Þótt hrinur geti verið undanfari eldgosa, ljúka þær oft án þess að til goss komi.